Ik ben er! Licht buiten adem kijk ik om me heen en laat ik het uitzicht op me inwerken. Overal waar ik kijk zie ik witte toppen van de prachtige Alpen. In de verte gaat er een lift, maar geluid is hier nauwelijks, alleen dat van mijn medeskiërs die ook staan bij te komen van onze klim naar de top. Ik had nooit verwacht ooit op zo’n plek te staan en dan ook nog met het vooruitzicht zulke verse poeder te skiën dat ik met een dansend gevoel op m’n ski’s naar beneden kan.

Tekst & Beeld: Ananda van Welij

Eén dag, een blijvende invloed
Bijna tien jaar nadat ik de begrafenis bijwoonde van een vriend die was omgekomen in een lawine, begin ik vandaag aan mijn eerste lawineopleiding bij het Snow Safety Center. Door financiële en persoonlijke omstandigheden als blessures was het er nog niet eerder van gekomen om deel te nemen. Betekent dit dat ik in de tussenliggende tien jaar onvoorbereid en onwetend de verse sneeuw in ben gedoken? Nee, integendeel. Sinds die ene dag en het verdriet te hebben ervaren van de mensen die achterblijven, ski ik niet meer buiten de piste zonder gids en mensen die weten wat ze doen en weten hoe ze moeten reageren als er iets gebeurt. Heb ik daardoor dikke poederdagen en faceshots gemist? Ongetwijfeld, maar ik heb me de afgelopen jaren prima vermaakt en ik sta nog steeds achter mijn beslissing om er alleen met kundige mensen op uit te gaan. Even voor de duidelijkheid: ik zeg niet dat anderen die er wel op eigen houtje op uit trekken fout bezig zijn, dit is een persoonlijke beslissing en eentje die voor iedereen anders is.

cliffjump

Voorbereid het meeste plezier
Nog ietwat slaperig zit ik aan het ontbijt met mijn kamergenoten en ik kijk om me heen naar de rest van de mensen. Ruim vijftig man is deze week aanwezig om deel te nemen aan lawinecursus I of II. De leeftijden en achtergronden lopen uiteen, van bankmanagers en productontwerpers tot studenten en ouders, allemaal zijn we hier vanwege onze liefde voor de sneeuw en omdat we meer willen weten over wat er allemaal gebeurt met die mooie witte vlokken.

ontbijt uitleg

 

Nadat we uitleg hebben gekregen over hoe je elkaars lawinepieper checkt en waar je op moet letten, is het tijd om de berg op te gaan. We hebben geluk met de omstandigheden vandaag, de lucht is strak blauw en de temperatuur is aangenaam. Maar toch gaat er een lichte zucht van teleurstelling door de groep wanneer we eenmaal op de piste staan en te horen krijgen dat het lawinegevaar twee is. Waarom teleurstelling? Omdat lawinegevaar drie wordt gezien als de meest leerzame situatie. In de afgelopen achttien dagen is er alleen geen nieuwe sneeuw gevallen en het sneeuwdek is gesetteld, wat het lawinegevaar omlaag brengt. Dit geeft ons wel weer de mogelijkheid om andere plekken in het gebied op te zoeken, de steilere stukken te bekijken en te leren hoe de sneeuw zich daar ontwikkelt.

Voordat we echt beginnen met skiën trekt onze gids Michiel zijn rugzak open om ons te laten zien wat er allemaal in hoort te zitten en worden we overhoord over de reden waarom elk item belangrijk is. Een thermosfles warme drank bijvoorbeeld. Niet alleen om zelf even wat warms binnen te krijgen tijdens het buitenspelen in de kou, maar vooral ook voor het geval er iets gebeurt en iemand warm gehouden moet worden.

voorbereiding

En dan is het tijd voor de eerste afdaling. Voordat we de eerst bocht zetten, schakelen we even terug naar de theorie die iedereen in Nederland heeft gevolgd, een vereiste om nu mee te mogen doen. Wat zijn ook alweer de basisregels voor afdalen? Wat is de hellingshoek van de afdaling die voor ons ligt en hoe verhoudt deze zich met de omstandigheden, maar ook met de huidige groep? Ik ski naar beneden en probeer mijn weg te vinden tussen de rotsen en bomen. Dit is wel even wat anders dan over de piste naar beneden knallen of een schans springen in het park. Maar wat staan we stiekem allemaal te grijnzen als we weer bij Michiel verzamelen. Dat is waar we voor zijn gekomen: op een nieuwe manier naar de bergen leren kijken, inclusief afdalingen waar je anders niet aan gedacht zou hebben.

Verraderlijk witte goud
In de loop van de dagen bestuderen we steeds dieper de verschillende onderdelen van de sneeuw en omstandigheden. ‘s Ochtends beginnen we aan het ontbijt met doorspreken van het plan dat we de avond ervoor hebben gemaakt met het laatste lawinebericht ernaast. Wat zijn de externe tekenen waaraan je kan zien dat een sneeuwdek slecht is, hoe beïnvloedt wind de omstandigheden? Wat betekent een nieuwe laag sneeuw voor een afdaling die je de dagen ervoor nog veilig kon skiën? Bij iedere afdaling krijgen we nieuwe stukjes informatie en kennis gevoerd, zodat het allemaal behapbaar blijft en je tijd hebt om zelf na te denken en alles te verwerken. Zo worden we stap voor stap uitgedaagd om zelfstandig beslissingen te nemen. En niet onbelangrijk, om te genieten van de plek waar we zijn en van de dingen die we doen. Zoals wanneer we na een klim van een uur bovenop een bergkam staan, uitkijkend over een meer met de pistes in de verte aan de ene kant en een maagdelijk poederveld aan de andere kant.

afdaling

Stiekem staan we allemaal te stuiteren om naar beneden te duiken. Maar eerst de veiligheid checken en zorgen dat voor iedereen duidelijk is hoe er afgedaald gaat worden. Hoe steil is de helling waar we ons op bevinden, wat is het lawinegevaar, waar zitten ‘terrain traps’, waar zijn veilige stops, met hoeveel mensen zijn we en hoeveel afstand moeten we houden tijdens het afdalen? Het zijn vragen die beantwoord moeten worden voor we onze ski’s inklikken en die iedereen weer even met de neus op de feiten drukt: we bevinden ons in terrein waar wij niet de baas zijn! Ego’s en haastig gedrag zijn hier niet welkom, Moeder Natuur heeft altijd het laatste woord.

Iets wat nog eens extra onderstreept wordt als blijkt dat we ons op een helling bevinden die net aan dertig graden is, het lawinegevaar officieel twee is en overal waar iemand naar beneden gaat, plakken sneeuw los komen. Eén voor één dalen we af tot aan onze gids Michiel, die ons vanuit een safetyspot instrueert, waarna tail-guide Jurgen als laatste afdaalt en net een andere, steilere route neemt. Michiel geeft aan: kijk en leer, we zien hoe de sneeuw om Jurgen begint te schuiven, hoe hij zich verplaatst naar een safetyspot en wacht tot de sneeuw weer tot rust is gekomen. Het is een lawine die in de categorie ‘klein’ valt maar alles bij elkaar zou je alsnog kniediep vast kunnen komen te zitten of kopje onder kunnen gaan als je valt.

Met plezier een nieuwe weg in slaan
Aan het einde van de dag is het tijd om alles na te bespreken met een biertje en om te genieten van het feit dat we bezig zijn met onze passie: skiën. Skiën en de berg benaderen op een manier die je nog niet eerder hebt gedaan, die je ogen zal openen en je voor altijd anders tegen de berg aan zal laten kijken. Nu denk je misschien dat er deze week vooral serieus wordt gedaan en plezier ver te zoeken is, maar mijn ervaring is het tegenovergestelde. Terugkijkend kan ik alleen maar zeggen dat het, ongeacht je skiniveau, je stoutste dromen zal overtreffen en dat je er geen spijt van zal krijgen! Zoals ik na afl oop samenvatte op Facebook:
“Oude vriendschappen vernieuwd, nieuwe gemaakt, lachen tot je huilt, overladen worden met informatie, een paar uur hiken, fantastische poederbochten, faceshots en crashes, een flesje wijn te veel, vroege ochtenden, geweldige kamergenoten, kleine lawines zien afgaan, Moeder Natuur horen praten, te weinig slaap, vette foto’s, geweldige instructeurs en gids en zoveel meer! Zeggen dat ik tijdens de lawineopleiding van het Snow Safety Center veel lol heb gehad en veel heb geleerd, is een understatement! Maarten, Rolf en de rest van het team, heel erg bedankt!”

Ook een cursus volgen?

Theorie Lawine I & II € 135,-
(tweedaagse cursus op verschillende locatie door het land)\
Theorie Lawine III € 75,-

Praktijk Lawine I & II
Voor prijzen zie de website.
1 t/m 4 februari – 5 t/m 8 februari 2014 Haute Nendaz, Les Quatre Vallées, Zwitserland
8 t/m 11 maart – 12 t/m 15 maart 2014 Klosters/Davos, Zwitserland

Let op! Alle modules volgen elkaar op!